Początek pleminia Jaćwingów

Ciekawostki 2009-08-18

Noe miał trzech synów,jeden z nich Jafet miał siedmiu synów ,najstarszy miał trzech synów,właśnie od trzeciego syna Togormy wywodzą się Goci,Jaćwingowie,Alanowie,Połowcy i Pieczyngowie. Zmieszkali oni nad Morzem Czarnym,Wołgą,Donem,Bugiem,Dnieprem a także na północy.W pierwszych wiekach naszej ery ,toczyli oni walki z wojskami rzymskimi.Po przegranej bitwie na ziemi włoskiej,wrócili na północ.Zostali przyjęci z życzliwością ,bo stali się sprzymierzeńcami w obronie przed Niemcami.Po pewnym czasie wzbogacili się i zaczęło dochodzić do walk bratobójczych. Zwali się wtedy Alanami.Najmądrzejszy z nich Wejdewutos postanowił zostać królem.Ustanowił prawo,podzielił obowiązki i rządził wiele lat.Kiedy dożył lat stuszesnastu,rozdzielił całą ziemię pomiędzy dwunastu synów.I tak : Sejmo dostał poczatek Sambii i Żmudzi; Natango-Natangię;Warmo-Warmię;Nadro-Nadrowię;Galindo-Galindię;Litwo-Litwę;Sudo-Sudowię i tak dalej.Sudowia w póżniejszych latach została nazwana Jaćwieżą.Jaćwingowie wyróżniali się dzielnością rycerską i zamożnością.Nosili obuwie z łyka,odzienie wełniane a kobiety suknie płócienne,otaczały szyję obrączkami a uszy ozdabiały kolczykami.

Dwa wieki póżniej Jaćwingowie nadal tkwili w pogańskiej wierze,zagrożeniem dla nich stali sie sprowadzeni do Polski Krzyżacy, którym Sudowia najdłużej się opierała. Na pierwszym miejscu splądrowali Zachodnią część Jaćwieży [Kimenow];następnie wielki mistrz krzyżacki napadł na Mieruniszki ,zginęło wtedy kilunastu ''panów tej ziemi'',i część ludności,a kolejna część dostała sie do
niewoli. Po pewnym czasie Jaćwingowie wraz z Litwinami wyruszyli na podbitą przez Krzyżaków Sambię ,w trakcie walk został zabity kom-tur krzyżacki z Tapiewa,który napadł na Sudowię.Po wielu walkach ,wojna krzyżacko -jaćwiecka skończyła się ostatecznie ,gdy starosta Jedekosz z zamku Kimenow z całą rodziną oddał się w ręce Krzyżaków i przyjął chrzest.W ślad za nim zrobiło to półtora
tysiąca jego ludzi. Starosta włości sudowskiej Suudo schronił się na Litwie. Rok 1283r uważa się za koniec Jaćwieży. Ziemia jaćwicka na dlugie lata opustoszała.

Książę litewski -Władysław Jagiełło po zaślubinach królowej Jadwigi został królem polskim.Tym samym pogańska Litwa została wprowadzona do narodu chrześcijańskiego.
Pewnego dnia wracając z Litwy ,postanowił po przybyciu do puszczy Uhoł ,zapolować na zwierzynę.Idąc tropem zwierzyny natrafi-li na wyspę otoczoną ogromnym jeziorem,z lądem łączył tylko wąziutki ,bagnisty przesmyk.Jednak ciekawość i chęć łowiecka wzięła górę i przeprawiono się na wyspę pełną rozmaitej zwierzyny.Król był wielce rad ,bo nigdy nie widział takiej ilości żubrów,łosi.jeleni i dzików.Zmęczeni polowaniem urządzili sobie ucztę,myśliwi opowiadali królowi o zakamarkach wyspy i o dziwnym odkryciu. Mianowicie na najwyższym wzniesieniu wyspy znajdowała się chatka ,bardzo zadbana z ogródkiem pełnym kwiatów i warzyw,a zamieszkiwana była przez dwóch pustelników. Jagiełło zaciekawiony udał się do pustelnków,podziwiał ich odwagę i zaofiarował im swą
pomoc i opiekę. Pustelnicy wytłumaczyli królowi ,że jest im dobrze na tej ziemi,nie obawiają sie niczego a dzikie zwierzęta się z nimi oswoiły.Jeden ze starców dodałKażda piędż tej ziemi na której mieszkamy ,jest dla nas matką i kościołem,bo nas żywi i rozwesela w życiu doczesnym,a gdy umrzemy ,zasili się naszymi popiołami.A Bóg wszędzie obecny czuwa nad nami swą opatrznością.
Ich słowa bardzo spodobały się królowi ale poradził aby znależli sobie towarzystwo i zbudowali tu kościół z klasztorem. Swoją obiecaną pomoc ponowił.
Nastepnie wyruszył w podróż do Krakowa,po drodze często powtarzał słowo wiraj,co znaczyło ''mężowie''.Postanowiono wyspę ,którą opuścili nazwać Wiry,którą ludzie po czasie nazwali Wigry,od wyspy nazwano też otaczające nią jezioro. Pomysł króla Władysława Jagiełły został zrealizowany dopiero po trzech wiekach i to kameduli wigierscy go wypełnili.

Król Władysław Jagiełło ,tak był zauroczony poznaną wyspą ,że w trzydzieści lat po swojej pierwszej wizycie na Wigrach,wybrał się kolejny raz na polowanie .Był to okres świąt Bożego Narodzenia ,w dzień Trzech Króli ,zjawił sie tam również komtur z Rastenburga[Kętrzyn]przysłany przez wielkiego mistrza krzyżackiego.Cel przyjazdu krzyżaków ,był nieuczciwy ,mieli oni sprawdzic liczebność wojsk ,które król miał ze sobą.Ponoć po zapoznaniu się jak wygląda sytuacja ,rzekomy poseł z pięciuset zbrojnymi ludżmi mieli zrobić zasadzkę na naszego króla. Jednak Jagiełło był podejrzliwy i opuścił natychmiast Wigry i po przeprawie przez Czarną Hańczęudali się dwanaście mil nad jezioro Necko,stamtąd udał się do Grodna a potem do Krakowa.

Czasem mówi się ,że królowa Bona wygrała w karty tę okolicę i dlatego pochodzii nazwa Wigier od słowa ''wygrać''.

Jeszcze inna wersja mówi ,że nazwa ta pochodzi z litewskiego wingas co oznacza ''wzgórze na półwyspie,przylądek''


Natomiast jezioro ,uważa się jako pozostałość wielkiego morza,które sięgało od Bałtyku po Morze Czarne.Mają o tym świadczyć brzegi ,nawet wyspy podwodne ,zbudowane z muszli skorupiaków ,dziś już nie żyjących w jeziorze. Mieszkańcy nadwigierskich okolic uważają sielawy jako wynaturzone śledzie.Do niedawna mówiono,że sieje łowi sie tylko w Polsce i Zatoce Fińskiej.



źródło: Legendy,podania i baśnie suwalszczyzny.-opracowanie J.Kopciała