W świetle i cieple gazowego płomienia

Aktualności PL 2009-10-24

Kiedyś na gaz działały nie tylko kuchenki, ale także lodówki i żelazka. Muzeum Warmii i Mazur przygotowało wystawę z okazji rocznicy powstania miejskiej gazowni w Olsztynie.

Wystawa w Domu Gazety Olsztyńskiej przypomina czasy, gdy latarnik był kimś bardzo ważnym w mieście. Początki gazowni w Olsztynie sięgają 1887 r., kiedy władze najpierw zwiedziły gazownię w Poznaniu, a potem zdecydowały o budowie podobnie nowoczesnego zakładu nieopodal Łyny przy dzisiejszej ul. Knosały. Uruchomienie gazowni nastąpiło w 1889 r. Na ekspozycji zobaczymy m.in. oryginalną umowę ze stolarzem wykonującym prace budowlane w olsztyńskiej gazowni.

Widzowie obejrzą także oryginalne, zachowane projekty wykorzystywane przy stawianiu budynków. Jest też okazja, żeby zobaczyć stare plany miasta i fotografie przedstawiające zarówno samą gazownię, jak i Olsztyn z gazowym oświetleniem ulicznym. - Jest np. zdjęcie dzisiejszej ul. Partyzantów, która jako pierwsza otrzymała oświetlenie na całej długości. Najpierw olejowe, a potem gazowe - mówi Małgorzata Strzyżewska, kustosz wystawy. Na dawnych planach prześledzimy natomiast przebieg infrastruktury związanej z gazownictwem.

Jednak ekspozycja to nie tylko zdjęcia i dokumenty, ale przede wszystkim oryginalne eksponaty. Będziemy mogli zatem podziwiać różne modele lamp gazowych. Są nawet egzemplarze pochodzące z Olsztyna. - Takie lampy to duża rzadkość, gdyż kariera oświetlenia gazowego nie trwała zbyt długo - mówi Czyżewska.

Poza lampami są jednak także przedmioty codziennego użytku, np. ciężkie żelazko, którego stopa była rozgrzewana za pomocą gazu. Poza tym w muzeum znalazła się lodówka napędzana gazem, lokówka czy kaloryfery.

Skoro byli użytkownicy, to trzeba było ściągnąć od nich pieniądze. I oto mamy całą kolekcję zabytkowych gazomierzy, w tym XIX-wieczne urządzenie, które umożliwiało korzystanie z dobrodziejstw gazu po wrzuceniu monety.

Ciekawostką są także zdjęcia i plakaty reklamowe, których zadaniem było pokazanie, jak wspaniałe i proste staje się życie dzięki wykorzystywaniu gazu w gospodarstwie domowym.

W Olsztynie produkcja gazu tradycyjną metodą destylacji węgla trwała do 1974 r. - Warto jednak zdawać sobie sprawę, że w Górowie Iławeckim taką produkcję kontynuowano do 1992 r. - mówi Jarosław Kosin, dyrektor oddziału zakładu gazowniczego w Olsztynie.

Wystawa "W świetle i cieple gazowego płomienia" to także przykład na udaną współpracę ze sponsorami. W tym przypadku Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA oraz Pomorską Spółkę Gazownictwa. - Cieszymy się, że właśnie w ten sposób możemy obchodzić rocznicę - mówi Jerzy Chodor, dyrektor olsztyńskiej gazowni. Otwarcie wystawy w sobotę o godz. 15. Dom Gazety Olsztyńskiej na Targu Rybnym.